Anjina pektoris göğsünüzde özellikle kalp bölgesinde şiddetli ağrılarla ba?lar. Ağrı zaman zaman sol kola da yayılır. Hasta ölüm korkusuyla kar??an a??r bir iç s?kıntısı duyar; terli ve solgundur. Elini göğsüne götürerek bir an konuşamadan durur. Bu durum kalbin normal işlevine dönmesiyle birkaç dakika içinde ortadan kalkar.
ANJİO PEKTOR?S NEDENLER?
Anjina pektoris nöbeti birçok etkenin bir araya gelmesiyle ortaya çıkar. Erkeklerde kadınlardan dört kat fazla görülürken menopoz sonrasında bu oranın eşitlenmesi hormonal etkenlerin önemini gösterir. Hastalık en çok 40-50 ya? grubunda ortaya çıkar; 30 yaşından gençlerde çok az görülür. ?statistiklere göre iş de bir etkendir; serbest meslek sahipleri ve i?adamları arasında hastalık daha yaygındır. A??n sigara tüketimi, zorlu bedensel çalışma, soğuk hava, güçlü duygu ve heyecanlar da bu etkenler arasında sayılabilir. Bütün bu etkenleri harekete geçiren olay ise kalp kasma oksijen taşıyan ko-roner atardamarlardaki işlev bozukluğudur. Kalp dokusuna yeterli miktarda kan ve oksijen gitmemesi, yukarıda söz edilen etkenlerin de eklenmesiyle ?iddetli göğüs ağrılarına yol açar.
Kalbi besleyen koroner atardamarların dokulara yeterli kan ve oksijeni taşıyamaması 3 biçimde açıklanır:
- Koroner atardamar duvarlarında yağ moleküllerinin birikerek darl??a yol açmasıdır. Koroner atardamarlarda daralma ve sertle?me (aterosk-leroz) varsa kalbin kan gereksiniminin önemli ölçüde arttığ? a??r i?, soğuk hava, a??n güç harcama ve duygulanma gibi durumlarda daralan damarlar gerekli kanı kalbe ulaştıramaz. Böylece anjina pekîoris ortaya çıkar.
- Daha önce sıralanan etkenlerin koroner atardamarlarda kasılmalara (spazm) yol açmasıdır.
- Kalp dokusunun a??rı oksijen tüketmesine yol açan adrenalin ve noradrenalin gibi bazı hormonların üretiminin artmasıdır. Aşırı fiziksel etkinlik, duygulanma ve gerginlik durumlarında dolaşıma bol miktarda adrenalin ve noradrenalin salgılanır. Bu durumlarda ortaya çıkan anjina pektoris, kalbe yetersiz oksijen gelmesinden değil, kalp gereksiniminin aşırı artmasından kaynaklanır; koroner atardamarlarda işlev bozukluğu yoktur.
Anjio Pektoris Belirtileri
lk nöbet genellikle hastanın son derece sağlıklı göründü?ü bir sırada gelir, yürüyü? sırasında, spor yaparken, i?yerinde ya da bir film seyrederken ani göğüs ağrısı ortaya çıkar. Ağrı göğüs kemi?inin arkasında yo?unla?mıştır.
Omza ve sol kola yayılabilir. Aynı anda derin bir iç sıkıntısıyla soğuk terleme belirir ve hasta yaptığı i?i bırakır. Ağrı kısa bir süre sonra yok olur. Bu ilk nöbet birkaç ay yinelenmeyebilir. Ama ağrıyı getiren koşulların bir kez daha var olması durumunda yeniden ortaya çıkabilir. Be? tür anjina pektoris tanımlanmıştır:
Efor anjinası: Hastalığın sık rastlanan tipidir. Nöbet fiziksel etkinlik sırasında gelir. Yürüyü? sırasında ortaya çıkması ve hastayı sık sık durmaya zorlaması nedeniyle ABD’de “vitrin hastal???” adıyla da anılır.
Soğuk anjinası: Soğuk hava damarlarda büzülmeye yol açar. Bu daralmanın koroner atardamarlan da etkilemesi sonucunda anjina pektoris ortaya çıkar.
Heyecan anjinası: Aşırı duygulanmalar kalbin oksijen gereksinimini art?rır. Koroner atar damarların artan gereksinime uyum sağlayamaması anjina pektorise yol açar.
Dinlenme anjinası: Görünürde an-jinaya yol açacak herhangi bir neden yokken ortaya çıkar. Nöbetler yineleyicidir ve nedereyse aralıksız sürer.
Yatma anjinası: Nöbetler geceleri ve öğleden sonraları gelir. Efor anjina-sından daha hafiftir, ama daha uzun sürer. Kan basıncının ani yükselmesi sonucunda koroner atardamarların kasılması nedeniyle ortaya çıkar.
Yalancı anjina pektoris: Bunlara ek olarak anjina nöbetine benzeyen gö?üs ağrıları da vardır. Kalp d??? organlardan kaynaklanan ağrıların gö?se yansıması da anjina nöbeti gibi algılanabilir. Kalpten kaynaklanmayan bu ağrılara “yalancı anjina pektoris” adı verilir.
Anjio Pektoris Tedavisi
Anjina pektoris nöbetleri uzun süredir ba?arıyla tedavi edilmektedir. Anjina tedavisinde mucize yaratan trinitrin adlı ilaç koroner atardamarları geni?lete rek kalbe daha fazla kan ve oksijen ta??nmasını sa?lar. A??zda eritilerek alınan bir trinitrin tableti, anjina nöbetini birkaç saniye içinde ortadan kaldırabilir. Anjina pektoris hastalarının trinitrini yanlarından ayumamalan gerekir.
Anjina pektoris tedavisinde kullan?lan ba?ka ilaçlar da vardır. Bunların hepsi koroner atardamarları geni?leterek kan ak???nı kolayla?tırmaya yöneliktir. Ayrıca nöbetlerin tipine, sıkl???na ve şiddetine göre çalışma yaşamı yavaşlatılmalı, soğuk iklimlerde yaşamaktan kaçınılmalıdır.
CERRAHÎ GİRİŞİM
Son yıllarda ilaç araştırmalarında sağlanan önemli ilerlemelere karşın, bazı anjina pektoris olgularında ilaç tedavisi sonuçsuz kalmaktadır. Bazen de ba?lang?çta etkili olan trinitrin bir süre sonra etkisini yitirmeye ba?lar. ?laç tedavisinin etkisiz kaldığı bu durumlarda genellikle cerrahi giri?ime başvurulur. Amaç, görevini yapamayan koroner atardamarların beslediği kalp kası ile aort arasında bir kan köprüsü kurmaktır. Bu cerrahi giri?im iki yöntemle gerçekle?tirilebilir. Vineberg yöntemi adı verilen dolaylı yöntemde meme iç atardamarı kalp kasma (miyokart) ba?lanır. Koroner baypas (by-pass) denen dolaysız yöntemde ise bacaktan alman bacak toplardamarının bir bölümü kullanılarak aort ile kalp kası arasında ba?lantı kurulur.
VİNEBERG YÖNTEMİ
Kanadalı kalp cerrahı Arthur M. Vineberg’in 1950?lerde geliştirdiği ve daha sonra yetkinle?tirdi?i ameliyat yöntemidir. Bu yöntemde köprücükaîtı atardamarının bir kolu olan meme iç atardamarı belli bir düzeyde kesilerek ucu kalp kasınm Ön yüzünün içine bir tünel gibi birle?tirilir. Paha sonra yan atardamar kollarının da geli?mesiyle kalp kası yeterli ölçüde kanlanabilir ve böylece anjina belirtileri ortadan kalkar.
Vineberg cerrahi giri?imi ku?kusuz etkili bir tedavi yöntemidir. Ama sonuçlarının hastada yavaş ortaya çıkması ve yöntemin teknik aç?dan zor olması nedeniyle çok yaygınlaşmamıştır. Gene de doğrudan koroner baypasın uygulanamadı?? sol koroner atardamar bozukluklarında Vineberg yöntemine başvurulur.
